Selecteren voor Complexiteit

Een sterk cv, relevante ervaring en een overtuigend selectiegesprek bieden een waardevolle basis. Maar hoe beoordeelt u of een kandidaat ook effectief kan handelen wanneer belangen botsen, verantwoordelijkheden verdeeld zijn en oplossingen niet vooraf vaststaan?

Selecteren voor Complexiteit is bedoeld voor HR-professionals, managers en selectiecommissies die hun selectiepraktijk willen versterken. U leert scherper bepalen welk leiderschap een complexe opgave vraagt en hoe u kandidaten daarop zorgvuldig kunt selecteren.

De aanpak verbindt drie elementen: de aard en complexiteit van de opgave, het handelingsrepertoire waarover kandidaten beschikken of dat zij verder kunnen ontwikkelen, en de kwaliteit van de professionele oordeelsvorming binnen de selectiecommissie. Zo komt u tot een beter onderbouwd antwoord op een belangrijke vraag: wie past niet alleen bij de functie, maar ook bij de opgave die voorligt?

Van functieprofiel naar de werkelijke opgave

Een functieprofiel beschrijft verantwoordelijkheden, ervaring en gewenste competenties. Maar daarmee is nog niet vanzelfsprekend duidelijk welke vraagstukken iemand in de praktijk moet kunnen onderscheiden en hanteren.

Denk aan een directeur die organisatieonderdelen moet verbinden, een bestuurder die uiteenlopende belangen moet afwegen of een leidinggevende die resultaten moet bereiken zonder volledige formele zeggenschap. In zulke functies wisselen overzichtelijke, ingewikkelde en complexe vraagstukken elkaar af. Wat in de ene situatie vraagt om een duidelijk besluit, vraagt in een andere om het onderzoeken van verschillende perspectieven en het ontwikkelen van gezamenlijk handelingsvermogen.

In Selecteren voor Complexiteit leert u de toekomstige opgave scherper te analyseren. Welke vraagstukken spelen er? Wat maakt sommige daarvan complex? Welke afhankelijkheden, spanningen en onzekerheden zijn relevant? En welk leiderschap en handelingsrepertoire vraagt dit? Vanuit deze analyse leert u functieprofielen, selectiecriteria, interviewvragen en de gezamenlijke beoordeling gerichter vorm te geven.

Wat maakt deze aanpak anders?

Selecteren voor Complexiteit gaat verder dan het toetsen van ervaring en competenties. Vanuit zes samenhangende invalshoeken leert u onderzoeken wat de opgave vraagt, hoe kandidaten verschillende situaties beoordelen en daarin handelen, en hoe u als selectiecommissie tot een zorgvuldig oordeel komt.

1. De aard en complexiteit van de opgave

Niet ieder vraagstuk vraagt om dezelfde aanpak. U leert onderscheiden welke vraagstukken vooral om expertise en duidelijke besluiten vragen en wanneer sprake is van complexiteit die andere vormen van leiderschap en samenwerking vereist. Zo wordt scherper zichtbaar welk handelingsrepertoire de functie daadwerkelijk vraagt en welke kwaliteiten u in de selectie wilt onderzoeken.

2. Professionele oordeelsvorming

Hoe herkent een kandidaat wat voor soort vraagstuk voorligt? Welke informatie, perspectieven en aannames worden meegewogen? Hoe komt iemand tot een oordeel, welke aanpak wordt gekozen en wanneer wordt dat oordeel bijgesteld? U leert verder te kijken dan de uitkomst en gericht door te vragen op de wijze waarop kandidaten waarnemen, duiden, afwegen en handelen.

3. Wendbaarheid in handelen

Soms vraagt een situatie om richting geven en besluiten, soms om ruimte bieden, verbinden of experimenteren. Kan een kandidaat herkennen wat nodig is en daartussen schakelen? U leert onderzoeken hoe breed het handelingsrepertoire van kandidaten is, hoe zij omgaan met onzekerheid en spanning en of zij hun aanpak kunnen aanpassen wanneer de omstandigheden veranderen.

4. Collectief leiderschap

Sterke individuele leiders vormen niet vanzelf een sterk collectief. Bij veel opgaven zijn kennis, invloed en verantwoordelijkheden verdeeld over verschillende mensen, teams en organisaties. U leert onderzoeken hoe kandidaten expertise en perspectieven van anderen benutten, leiderschapsinvloed delen en bijdragen aan gezamenlijke richting, verantwoordelijkheid en voortgang. Ook komt aan bod wanneer een opgave om collectief leiderschap vraagt en hoe kandidaten daaraan vormgeven.

5. Relationele Leiderschapsintelligentie™ (RLI™)

Samenwerking vraagt meer dan goede communicatie. Hoe herkent een kandidaat wat er tussen mensen speelt? Hoe gaat iemand om met verschillen, vertrouwen en spanningen? En hoe bewust kan iemand interveniëren wanneer terugkerende interactiepatronen de samenwerking versterken of begrenzen?

Met Relationele Leiderschapsintelligentie™ (RLI™) leert u gerichter kijken naar het vermogen van kandidaten om relationele dynamiek waar te nemen, te duiden en daarin passend te handelen. Niet de kwaliteit van relaties als doel op zich staat centraal, maar hun betekenis voor gezamenlijke oordeelsvorming en handelen.

6. Professionele oordeelsvorming van de selectiecommissie

Niet alleen kandidaten, maar ook selectiecommissieleden brengen eigen ervaringen, verwachtingen en voorkeuren mee. Een kandidaat kan overtuigend overkomen, terwijl belangrijke vragen onbeantwoord blijven. Bovendien kunnen commissieleden hetzelfde gedrag verschillend interpreteren. U leert observaties en interpretaties beter te onderscheiden, mogelijke blinde vlekken te herkennen en uiteenlopende beoordelingen productief te bespreken. Zo versterkt u de kwaliteit en onderbouwing van het gezamenlijke selectieoordeel.

Wat levert het uw organisatie op?

Selecteren voor Complexiteit helpt uw organisatie om de kwaliteit van selectiegesprekken en selectiebesluiten te versterken. De toekomstige opgave vormt daarbij een expliciet uitgangspunt voor de selectie van kandidaten. Concreet biedt de aanpak:

• Een scherper beeld van de opgave: inzicht in welke vraagstukken de toekomstige leider moet kunnen onderscheiden en welk handelingsrepertoire daarbij nodig is.
• Gerichtere selectiecriteria en interviewvragen: afgestemd op de werkelijke uitdagingen van de functie.
• Meer inzicht in kandidaten: hoe zij complexe situaties waarnemen, duiden, beoordelen en hun handelen aanpassen aan wat nodig is.
• Aandacht voor aanwezig vermogen én ontwikkelpotentieel: beter onderscheid tussen wat kandidaten al laten zien en wat zij verder kunnen ontwikkelen.
• Meer zicht op collectief en relationeel leiderschap: hoe kandidaten samen met anderen richting bepalen, verantwoordelijkheid nemen en resultaten realiseren.
• Een zorgvuldiger gezamenlijke beoordeling: bewuster omgaan met observaties, aannames, verschillende interpretaties en mogelijke blinde vlekken.
• Een beter onderbouwd selectieadvies: helder, concreet en navolgbaar voor management, bestuur of benoemingscommissie.

Hoe kunt u Selecteren voor Complexiteit inzetten? 

Executive workshop | 3 uur

Een gerichte workshop voor HR-professionals, management en selectiecommissies die complexiteit explicieter willen betrekken bij selectie voor sleutelposities. U maakt kennis met de aanpak en oefent met het herkennen van verschillende soorten vraagstukken, het vertalen daarvan naar selectiecriteria en het versterken van professionele oordeelsvorming.

Praktijkgerichte training | 1 dag

Een verdiepende training waarin deelnemers aan de slag gaan met opgaveanalyse, gerichte selectievragen, professioneel doorvragen en het beoordelen van kandidaten. We werken met herkenbare situaties en casuïstiek uit de eigen selectiepraktijk, zodat de inzichten direct toepasbaar zijn.

Training en begeleiding bij een concrete selectie

Wilt u de aanpak direct toepassen bij een actuele selectie? Dan combineren we training met begeleiding van het selectieproces. Van het verhelderen van de opgave en het formuleren van selectiecriteria tot het voorbereiden van gesprekken, het bespreken van observaties en het gezamenlijk formuleren van een onderbouwd selectieadvies.

Incompany maatwerk

Een workshop, training of begeleidingstraject afgestemd op uw organisatie, leiderschapsvisie, selectieprocedures en actuele vraagstukken. Daarbij kunnen specifieke onderdelen, zoals collectief leiderschap, RLI™ of professionele oordeelsvorming, extra aandacht krijgen.

Voor wie? 

Selecteren voor Complexiteit is ontwikkeld voor HR-adviseurs, HR-businesspartners, recruiters, talent- en leiderschapsprofessionals, managers, bestuurders en leden van selectie- en benoemingscommissies.

De aanpak is in het bijzonder relevant voor publieke en semipublieke organisaties die selecteren voor sleutelposities waarin bestuurlijke complexiteit, uiteenlopende belangen, wederzijdse afhankelijkheid en samenwerking over organisatiegrenzen heen een belangrijke rol spelen.

Wilt u uw selectiepraktijk versterken en scherper beoordelen welk leiderschap en handelingsrepertoire voor uw opgave nodig zijn? Neem gerust contact op.