Collectief leiderschap in complexe opgaven
Voor leiders, professionals en organisaties die willen werken aan sterke relaties, gezamenlijke resultaten en maatschappelijke impact
Trainingen| Masterclasses| Lezingen| Advies
Dr. Claudia van Mourik
Complexe opgaven vragen om collectief leiderschap
Complexe opgaven houden zich niet aan organisatiegrenzen, bestuurlijke verantwoordelijkheden of professionele domeinen. Wat nodig is, staat niet vooraf vast, maar krijgt vorm tussen mensen die vanuit verschillende posities, belangen en perspectieven aan de opgave werken.
Dat is de realiteit waarin leiders in overheid, onderwijs en zorg richting geven aan maatschappelijke transities, organisatieontwikkeling en regionale samenwerking. Kennis is verspreid, partijen zijn van elkaar afhankelijk en niemand kan de opgave volledig overzien of beheersen.
Individueel leiderschap blijft nodig, maar is niet voldoende. Complexe opgaven vragen om collectief leiderschap: het vermogen om over grenzen heen richting, verantwoordelijkheid en handelen te verbinden.
Complexe opgaven zijn niet alleen inhoudelijk, maar ook relationeel
Complexiteit is ook relationeel
Complexe opgaven lopen niet alleen vast op de inhoud, de structuur of de verdeling van verantwoordelijkheden. Ze lopen ook vast op wat zich tussen mensen afspeelt.
Verschillen blijven onbesproken. Kennis wordt onvoldoende benut. Belangen verharden en beelden over elkaar raken gefixeerd. Het samenspel wordt dan zelf onderdeel van het vraagstuk.
De kwaliteit van relaties is daarom geen zachte randvoorwaarde, maar een strategische factor. Zij bepaalt mede of betrokkenen verschillen productief kunnen benutten, kennis kunnen verbinden en gezamenlijk tot professioneel oordeel en doelgericht handelen komen.
Complexe opgaven vragen niet om de sterkste leiders, maar om het sterkste samenspel
De relationele basis van collectief leiderschap
Relationeel leiderschap maakt zichtbaar welke patronen het gezamenlijke handelen versterken en welke het belemmeren. Het is één van de benaderingen van collectief leiderschap, naast netwerkleiderschap, collaboratief, gedistribueerd en gedeeld leiderschap.
Tegelijk heeft relationeel leiderschap een bijzondere positie. Relationele kwaliteit vormt de basis waarop ook de andere benaderingen werkzaam worden. Zonder die basis kan leiderschap wel worden verdeeld, maar wordt het nog niet vanzelf collectief.
Collectief leiderschap in de praktijk versterken
Collectief leiderschap vraagt om een krachtig samenspel van drie vermogens: analytisch vermogen, professionele oordeelsvorming en relationele vermogens. Analytisch vermogen is nodig om de opgave en context scherp te doorgronden. Professionele oordeelsvorming maakt onderbouwde én herzienbare afwegingen mogelijk. Relationele vermogens zijn bepalend voor het herkennen, duiden en doelgericht versterken van de dynamiek tussen mensen en organisaties. Juist de samenhang tussen deze drie vermogens maakt collectief leiderschap in complexe opgaven effectief.
Relationele Leiderschapsintelligentie™ (RLI)
Relationele Leiderschapsintelligentie™ (RLI™) is een geïntegreerd ontwikkel- en handelingskader dat leiders en professionals helpt de relationele dynamiek rond complexe opgaven te lezen, hun eigen positie daarin te begrijpen en passend te handelen, zodat het collectief de opgave beter kan duiden, beoordelen en verder brengen. Het doel is niet betere relaties op zichzelf, maar beter gezamenlijk handelen rond de opgave.
Meer over collectief leiderschap en Relationele Leiderschapsintelligentie →
Trainingen| Masterclasses| Lezingen| Advies
Dr. Claudia van Mourik ondersteunt leiders, teams en organisaties bij het versterken van collectief leiderschap in complexe maatschappelijke en organisatorische opgaven. Als onderzoeker, adviseur en docent executive education verbindt zij wetenschappelijke inzichten met concrete handelingsperspectieven voor de praktijk. Daarbij werkt zij nauw samen met topdocenten en gastsprekers uit wetenschap, bestuur en praktijk.
Expertise en aanbod
De expertise en het aanbod richt zich op vraagstukken rond collectief leiderschap, samenwerking en leiderschapsontwikkeling, waaronder:
Collectief leiderschap: netwerkleiderschap, collaboratief leiderschap, gedistribueerd leiderschap, gedeeld leiderschap en relationeel leiderschap;
Relationele Leiderschapsintelligentie™ (RLI);
Collective Leadership Team Review (CLTR): inzicht in wat een leiderschapsteam gezamenlijk beschikbaar heeft voor de opgave en welke vermogens versterkt moeten worden;
Selecteren voor Complexiteit: selectie en ontwikkeling van (toekomstige) leiders op de vermogens die nodig zijn voor leiderschap in complexe opgaven;
Praktijklab Collectief Leiderschap: een praktijkgerichte leeromgeving waarin complexe opgaven worden onderzocht en vertaald naar passende vormen van leiderschap, oordeelsvorming en handelen.
